24 okt 2020

Zuivel is er bij menig mens met de paplepel ingegoten. Melk is goed voor elk. Toch is dit beeld in de loop der jaren enigszins veranderd. Er is veel kritiek op zuivel. Zuivel is de nieuwe duivel van de voedselindustrie.

De veganistische levensstijl is daarentegen een nieuw geloof. Steeds meer mensen bekeren zich dan ook tot het plantaardig dieet. 

Schrijven we zuivel terecht af? Is het gezond? Of juist helemaal niet? Zo. Veel. Vragen. 

Hier een aantal antwoorden.

Een kleine introductie 

Zuivel is een verzamelnaam voor verschillende soorten voedingsproducten, afkomstig van rauwe melk. De meeste zuivelproducten worden gemaakt van koemelk. In een iets mindere mate van een geit, schaap of ander dier.

Melk is in zijn natuurlijke vorm een mix van onder andere water, vetten, eiwitten, mineralen en vitamines. De voedingswaarden weerspiegelen het type dier waar de melk vandaan komt en wat het heeft gegeten. 

Op welke manier zuivel vervolgens is verwerkt, beïnvloedt de verhouding van deze voedingswaarden in het eindproduct. In kaas zit bijvoorbeeld meer vet dan in magere melk of yoghurt.

En dan nu specifiek

Laten we er verder induiken. Zuivel heeft namelijk veel gezondheidsvoordelen die het benoemen meer dan waard zijn. Vanwege de toenemende kritiek op zuivel is dit verder naar de achtergrond verschoven. Zonde.

In melk zitten eiwitten zoals caseïne en wei. Dit zijn complete eiwitten die je verzadigen en helpen bij vetverbranding en spieropbouw. Daarnaast vind je in melk mineralen zoals calcium, magnesium en kalium, die zorgen voor gezonde botten en je zenuwstelstel helpen functioneren. In melk zitten vitamines zoals vitamine A, vitamine D, vitamine K2 en B-vitamines. Deze zijn weer goed voor je hart- en bloedvaten en hebben een positief effect op je metabolisme. 

Een flinke optelsom dus. 

Er is nog meer 

Zuivel is in het bijzonder nuttig bij het opbouwen en behouden van spiermassa. Het is een rijke bron van energie en hoogwaardige eiwitten. Eiwitten die je helpen herstellen van een zware training. Van een hoge kwaliteit eiwitten zit je ook sneller vol, waardoor je minder eet. Aan het einde van de dag heb jij dus minder calorieën op je teller. Je valt sneller af.

Sterker nog, onderzoek toont aan dat caseïne en wei tot de meest effectieve eiwitten behoren om spiergroei te bevorderen. Ze zitten stampvol essentiële aminozuren.  

Waar komt dan alle kritiek vandaan? 

Documentaires op Netflix als What the health en Cowspiracy zetten zuivelconsumptie in een bijzonder kwaad daglicht. Er zijn de laatste jaren meer uitspraken gedaan over de nadelige effecten van zuivel. 

En laten we onze kop niet in het zand steken. Eén van deze uitspraken gaat over de link tussen zuivelconsumptie en hart- en vaatziekte. Dat is nogal wat. Hoe zit dat dan? 

Recent onderzoek wijst uit dat er geen significant verband is tussen de inname van zuivelproducten en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Vaak gaat zuivel zelfs gepaard met een licht verlaagd risico. 

Als er al een verband is tussen een verhoogd risico op hart- en vaatziekte en zuivel, dan hangt dit sterk af van het type zuivel dat je eet. Eet maar eens een bak magere kwark of tien plakken cheddarkaas. Nogal een verschil. 

Daarnaast speelt het dieet van het dier een grote rol. In de Verenigde Staten gebruiken ze andere landbouwtechnieken dan in Nederland. Al deze factoren zorgen voor een bepaald vetzuurgehalte. Het vetzuurprofiel van zuivel beïnvloedt weer je gezondheid. 

Dus, volg je een gezond en gevarieerd dieet en beweeg je genoeg? Dan is het onwaarschijnlijk dat zuivel je hart- en vaatziekte oplevert. 

Heb je zuivel nodig?

Nee, je hebt het niet per se nodig. Zo simpel is het. Inmiddels kun je zuivel compleet uit je dieet verbannen en alsnog lang en gelukkig leven. Sommige mensen stappen over op een geheel plantaardig dieet. Dit gebeurt vanuit allerlei verschillende overtuigingen. 

Vanuit ethische overwegingen; het eten van dieren in welke vorm dan ook staat je tegen. Of vanuit de overtuiging dat dit dieet dé manier is om gezonder te leven. In het laatste geval is het belangrijk om in je achterhoofd te houden dat er ook andere diëten zijn – met zuivel – die wellicht hetzelfde resultaat geven. 

In sommige gevallen is het onvermijdelijk om zuivel uit je dieet te verbannen, vanwege bijvoorbeeld een lactose- of zuivelintolerantie. Daarmee komen we meteen op het volgende…

Is zuivel per definitie gezond? 

Het antwoord op deze vraag is gecompliceerd. Het hangt ervan af. Ja, zuivel heeft veel gezondheidsvoordelen waarvan je als mens profiteert. 

Anderzijds, mensen zijn verschillend. Mensen reageren dus ook verschillend op zuivel. Daarnaast zijn er verschillende zuivelsoorten, de een gezonder dan de ander. Bij een allergie, intolerantie of een ander type overgevoeligheid voor zuivel is de consumptie ervan natuurlijk geen goed idee. 

Hoe kom je erachter of zuivel goed is voor jou? 

Meten is weten. Test een keer uit wat zuivel met jou doet. Eet één week geen zuivel en eet daarna een flinke portie kwark of drink een paar glazen melk. Kijk wat het met je doet. 

Houd desnoods een dagboek bij wanneer je bepaalde klachten hebt. Ga op onderzoek uit. Ben je gevoelig voor kaas van koemelk? Probeer dan eens geitenkaas. Geen last van zuivel? Dan is het een prima aanvulling op een gezond dieet

categorieën: voeding  

Wat zou jij willen?

AfvallenOnderhoudenAankomen